De overgang van de WAO naar de WIA
WAO wordt WIA
In 2006 wordt de WAO
vervangen door de Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen, de WIA. Bij de WIA
staat 'werken naar vermogen' centraal. Ofwel: 'Het gaat niet om wat je niet
meer kan... maar om wat je nog wel kan.' Op 8 november 2005 heeft de Eerste
Kamer het wetsvoorstel WIA aanvaard. De Tweede Kamer was al eerder akkoord gegaan.
De WIA zal op 1 januari 2006 (formeel op 29-12-2005) in werking treden.
De WIA vormt het sluitstuk van het nieuwe stelsel rond
ziekte op het werk, arbeids(on)geschiktheid en reïntegratie. De uitgangspunten van het stelsel zijn:
- Werkgever en werknemer blijven samen verantwoordelijk voor een gezonde werkomgeving.
- Werkgever en werknemer moeten zich, meer nog dan voorheen, samen inspannen om bij langdurige ziekte terugkeer naar werk mogelijk te maken.
- De nadruk ligt op wat mensen kunnen, niet op wat ze niet meer kunnen. Werknemers die deels arbeidsgeschikt zijn, krijgen een uitkering. Hoe arbeids(on)geschikt iemand is, hangt af van wat hij of zij door ziekte of gebrek aan inkomen verliest.
- Werken, en dus ook weer of meer werken, moet lonend zijn.
- Wie geheel arbeidsongeschikt is en waarbij herstel niet waarschijnlijk is, krijgt een solide uitkering.
- Wie nu een WAO-uitkering heeft, valt niet onder het nieuwe stelsel. WAO'ers onder de 50 jaar worden wel sinds 1 oktober 2004 strenger herkeurd.
De werkgever is twee jaar lang verantwoordelijk voor reïntegratie en
loondoorbetaling van een zieke werknemer. Maar ook de werknemer moet zich
voldoende inzetten om terugkeer naar werk mogelijk te maken. Na twee jaar
ziekte keurt UWV de zieke werknemer. Hoe arbeids(on)geschikt de werknemer is,
hangt af van verschil tussen het oude loon en wat hij of zij theoretisch nog
kan verdienen met de beperkingen als gevolg van de ziekte: het loonverlies:
- Wie minder dan 35% loonverlies lijdt is niet arbeidsongeschikt en blijft in beginsel in dienst van de werkgever.
- Wie tenminste 35% maar niet meer dan 80% loonverlies lijdt, krijgt eerst een loongerelateerde uitkering. Dit is de regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten, de WGA. De duur van deze uitkering is afhankelijk van het arbeidsverleden en is minimaal een half jaar en maximaal 5 jaar.
- Daarna krijgt men een loonaanvulling als men voldoende werkt, of een vervolguitkering als men niet of onvoldoende werkt. Daarbij geldt altijd: hoe meer men werkt, hoe hoger het inkomen is. Wie tenminste 80% loonverlies lijdt en waarschijnlijk zal herstellen, krijgt een loongerelateerde uitkering (70% van het laatste loon).
- Wie(duurzaam) tenminste 80% loonverlies lijdt, is volledig en duurzaam
arbeidsongeschikt en krijgt een loongerelateerde uitkering (70% van het laatste loon). Dit is de regeling Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsonge-schikten, de IVA.
Met de
invoering van de WIA krijgt een werkgever te maken met de volgende premies voor arbeidsongeschiktheid:
- vaste basispremie voor de WAO
- vaste basispremie voor de IVA (de Regeling inkomensvoorziening volledig arbeidsongeschikten)
- vaste basispremie voor de WGA (de Regeling werkhervatting gedeeltelijk Arbeidsgeschikten)
- gedifferentieerde premie voor de WAO.
Voor de IVA
en de WGA zal vanaf 2007 ook een gedifferentieerde premie moeten worden betaald.
Werkgevers kunnen bij UWV verzekerd zijn voor de WGA of
'Eigenrisicodrager' worden (alle grote werkgevers en kleine werkgevers die
Eigenrisicodrager WAO zijn vanaf 2006, overige kleine werkgevers vanaf 2007).
In dat laatste geval dragen ze zelf het financiële risico of verzekeren ze dat
bij een particuliere verzekeraar. Om eerlijke concurrentie tussen UWV en
verzekeraars mogelijk te maken bestaat de mogelijkheid dat er vanaf 2007 een
opslag op de WGA-premie komt die dan macro-economisch zal worden gecompenseerd.
In 2006 is er nog geen premiedifferentiatie en kunnen kleine werkgevers die
vóór 2005 geen Eigenrisicodrager voor de WAO waren, nog geen Eigenrisicodrager
voor de WGA worden. Werkgevers die zelf het risico voor gedeeltelijke
arbeidsgeschiktheid van hun werknemers dragen of dit particulier verzekeren,
krijgen de WGA-component in de basispremie in 2007 terug.
Het nieuwe stelsel geldt alléén voor werknemers die ziek worden of zijn
geworden op of na 1 januari 2004. Bestaande WAO'ers blijven in het oude stelsel
maar kunnen, als ze op 1 juli 2004 jonger dan 50 waren, vanaf 1 oktober 2004
wel volgens nieuwe richtlijnen gekeurd worden.
|